IF_this_THEN_I

Dat apps en artificial intelligence systemen steeds meer van ons doen en laten bepalen, accepteren we. Maar dat we geen zicht hebben op de algoritmes, is eigenlijk onacceptabel. Lukt het nog om de regie terug te nemen? IF_THIS_THEN_I is een poging daartoe. Wel het gemak van een algoritme dat je klakkeloos kunt volgen, maar dan met invloed op de regels die invloed op jou hebben.

Met de mobiel staan we op, we gaan er mee op pad en vallen er op terug zodra we het even niet meer weten. En er komt tegenwoordig steeds meer pro-actieve assistentie bij. Google Maps waarschuwt ons op tijd dat ons laatste trein vertrekt. Facebook en Instagram suggereren wie we als friend moeten toevoegen. Het zal niet lang duren voordat dit soort techniek zich ook inhoudelijk met ons doen en laten gaat bemoeien. Zeker als het tijdperk van de augmented reality brillen aanbreekt. Dan ontkom je helemaal niet meer aan de suggesties en tips die in-your-face verschijnen. Zoals een melding tijdens een borrel dat je met de verkeerde persoon staat te praten. Of gesprekssuggesties indien je wel met een relevant persoon staat te praten waarmee iets specifieks bereikt moet worden. Al weet je dat misschien zelf nog niet eens. Dankzij AI kent software ons beter dan we ons zelf kennen.

Geleidelijk (en ongevraagd) neemt het aantal situaties toe waarin we algoritmes vertrouwen ons te leiden. Indien dat correcte en waardevolle input is, gaat de geautomatiseerde aansturing er bij horen en willen we zelfs niet meer zonder. We zetten het naar onze hand door de instellingen aan te passen. Maar misschien is het opgeven van voorkeuren wel te vrijblijvend. Hoe weet je zeker dat het algoritme ook echt wat met je voorkeuren doet? Wat als je zelf je eigen keuzes wil maken? Wellicht wens je dat Google je een dag met rust laat. Of wil je Facebook gebruiken met je eigen regels, zonder dat een algoritme bepaalt wat je te zien krijgt?

Het is de hoogste tijd dat de systemen die ons aansturen modulair worden opgebouwd. We hebben recht op keuzevrijheid om te bepalen welke algoritmes met ons aan de haal gaan. Halen we iets van een marktplaats voor algoritmes, eventueel met een betrouwbaarheids- en kwaliteitskeurmerk van de overheid? Of we verkiezen ambachtelijke zelf gemaakte ‘engine’ met daarin onze eigen regels en voorkeuren. Met IF_THIS_THEN_I is dat mogelijk. Het systeem bestaat uit een web-app die aangeeft wat je moet doen en waarmee je ook de regels instelt die bepalen wat je wanneer doet.

Tijdens het Oddstream art & technology festival konden bezoekers het systeem aan den lijve ondervinden hoe dat zou kunnen werken. Een aantal personen rond een tafel was daar de situatie waar de regels op van toepassing waren. Regels zoals: als er iemand op stoel 1 zit, ga ik onder de tafel zitten. Als er iemand onder de tafel zit, ga ik zingen. Als er iemand zingt, ben ik happy. Als er niemand happy, stop ik m’n telefoon in m’n zak.

Zodra de ene bezoeker een taak uitvoert, en dat bevestigt, kan op de telefoon van een andere bezoeker een nieuwe taak getoond worden, indien er een regel wordt getriggerd. De bezoekers zijn via de regels rechtstreeks met elkaar verbonden, zelfs al zien omstanders vooral een groep mensen die individueel en geobsedeerd op de eigen mobiel aan het staren is.

Maar wat als dat tot het verleden gaat behoren zodra we wat vaker augmented reality brillen gaan dragen? Dan verloopt de inmenging en aansturing vanuit Silicon Valley ongemerkt en onzichtbaar. Met dat vooruitzicht is het goed om nu alvast de alternatieven te verkennen, voordat het te laat is. Want met alle data die reeds over ons verzameld wordt en alle manjaren werk die nu reeds in de ontwikkeling van dergelijke AR techniek wordt gestopt, is de kans groot dat we bij het opzetten van een aantrekkelijk vormgegeven, lichtgewicht AR bril nieuwe stijl een toegevoegde waarde ervaren die ons overtuigt het apparaat te gaan gebruiken. En met een geleidelijk toenemend aantal gebruikers, is er een kans dat we met een transitie te maken krijgen die, net zoals de smartphone destijds, de wereld significant zal veranderen.

Want wat betekent het als we doorlopend worden gevolgd en aangestuurd door de cloud? In hoeverre hebben we dan nog de regie over ons eigen leven? Is

dat beperkt tot de opties in het configuratie-scherm? Een volledig eigenhandig ingesteld If_this_then_I systeem om je eigen handelingen mee te definiëren is het andere uiterste, onrealistisch en onwerkbaar. Maar het bestaan van alternatieven helpt bij het bedenken wat de middenweg is die voor ons wél acceptabel is.

ifthistheni.com

De augmented consument

Wie zich afvraagt hoe de winkel van de toekomst eruit ziet, kan beter de vraag stellen: hoe verschijnt de winkel van de toekomst op ons netvlies? Wat zien we straks door onze augmented reality brillen als we gaan shoppen? Om op die vraag niet het gebruikelijke antwoord te geven, is het tijd om nu eens niet het perspectief van de supermarkt als uitgangspunt te nemen maar het perspectief van de consument. Klopt het toekomstscenario dat wordt geschetst in de vele conceptvideo’s?

Het lijkt onvermijdelijk dat we te maken krijgen met augmented reality bewegwijzering die ons soepel van schap naar schap begeleidt. Daar treffen we dankzij een dynamische virtuele laag een uiterst persoonlijk assortiment aan. We maken gebruik van recepten apps die weet hebben van de inhoud van onze smart koelkast en de app houdt rekening met de ‘quantified self’ data die slimme wearables over ons bijhouden. Het kopen van de juiste producten gaat bijna vanzelf, maar wat bepaalt welke producten in het oog springen?

In de video’s wordt niet stil gestaan bij de vraag wie de bril levert en welke app erop draait. Voorlopig zullen we nog niet massaal en zeker niet 24/7 een eigen AR bril op de neus hebben, al zal dat stapsgewijs wel meer ingeburgerd raken als dat voor een bepaalde situatie gemak of (tijd)winst gaat opleveren. Zolang we nog geen eigen bril op zak hebben, zal het aan de winkels zijn om ons tijdens het winkelen een bril te verschaffen. Het voordeel daarvan voor de winkel is dat wordt uitgesloten dat we ons gaan informeren over producten via alternatieve apps.

Toch gaat in de winkel op den duur een situatie ontstaan zoals we van Tripadvisor kennen. Consumenten raden elkaar producten aan, of af. Prototypes van dergelijke toepassingen bestaan nu al, maar de handeling om tijdens het winkelen per product de smartphone erbij te pakken en daarmee te scannen, maakt dat het vooralsnog bij een proof-of-concept blijft. Pas als we het gemak van een bril hebben én de meerderheid van de producten in het systeem zit, gaat zoiets werken. Voorlopig is het dus de winkel die in control is. Mogelijk dat we bij producten meldingen gaan aantreffen zoals op Booking.com. “16 mensen eten op dit moment deze pasta”. “Vier minuten geleden voor het laatst gekocht”. “3 mensen bekijken tegelijk dit laatste pak bio-worsten”.

In hoeverre laten we ons op die manier aansturen en aanjagen? We krijgen wat meer keuzevrijheid als we met onze eigen AR bril de winkel inlopen. Of starten we toch keurig de winkel-app? Worden we daartoe verleid met virtuele tamagotchi‘s die we in leven houden met extra aankopen? Of gaat korting bij de kassa het gebruik van de juiste app afdwingen? En gaan we korting mislopen als we niet toestaan dat de bril data uit de cloud over onze gesteldheid en voorkeuren gebruikt om te zorgen dat we geen onweerstaanbare aanbieding mislopen? Misschien dat we zelfs extra korting krijgen als we ons via wat extra schappen naar de kassa hebben laten leiden? Dat lijkt op het nemen van een TukTuk in India: iets meer rupees betalen als er wordt beloofd dat er niet wordt omgereden om een tussenstop te maken bij een handicraft-winkel. In ons toekomstige robot-bestaan gaan privacy en efficientie een prijs krijgen, als we ons door de beloofde korting niet laten opjagen.

tweakers.net/partners/zaandam-valley/91/ochtendsessies/

Wanneer kunnen we met virtuele kleding naar buiten?

Jacob Kok en Sander Veenhof zijn onderdeel van “Ensemble de Solution”, een internationaal team van professionele ontwerpers die pioniers zijn in het uitwerken en toepassen van virtuele kledingconcepten. In een doorlopend onderzoek wordt met behulp van augmented reality verkend wat interactie met een virtuele laag kan betekenen voor de ontwikkeling van onze beleving van kleding.  Het wordt tijd om de definitie van kleding op te rekken. Als de beperkingen wegvallen dat een virtuele creatie nog uitgewerkt moet worden in iets fysieks, welke oneindige mogelijkheden levert dat dan op? Zal er een nieuwe esthetiek ontstaan, zoals die ook is ontstaan sinds de komt van de filters, virtuele maskers en andere digitale hulpmiddelen waarmee we in staat om onze identiteit gelaagd uit te drukken? Hoe gaan we in de toekomst om met het vormgeven van ons zelf, wanneer mixed reality onze dagelijkse realiteit is?

https://dezwijger.nl/programma/ar-the-augmented-self

Is onze toekomst al gepatenteerd?

Met het gerucht dat Apple werkt aan een augmented reality bril, wordt de kans groter dat er een moment komt dat “AR brillen” toch doorbreken. Zeker als de volgende generatie augmented reality brillen lichter is en de gehele dag gedragen kan worden. De apparaten zullen ons gaan helpen, aansturen en ons doen en laten (op dwingende wijze) gaan bepalen. Dat klinkt als science fiction, maar het is een reeds gepatenteerde werkelijkheid. De stortvloed aan nieuwe augmented reality patenten suggereert dat ons een wereld te wachten staat waarin alles mogelijk is, maar is dat ook zo? Als gevolg van de huidige patent-oorlog zou het kunnen zijn dat een Apple bril iets niet kan vanwege een Microsoft of een Google patent, en vice versa. Dat kan lastig worden als deze brillen een belangrijke rol in ons gewone dagelijkse leven moeten gaan spelen. Over die onhandigheid gaat de “Patent Alert” app.

De app voor de Hololens AR bril scant je omgeving om te waarschuwen welke handelingen niet zijn toegestaan vanwege het bestaan van een patent. De app toont de toekomst van de “augmented mens” als een hands-on ervaring in het heden, en reflecteert daarmee alvast op de impact die deze technische ontwikkelingen op mens en maatschappij zullen hebben.

De Hololens app zelf ervaren? Dan kon tijdens het laatste IDFA documentaire festival maar er is een nieuwe gelegenheid: van 11 t/m 14 oktober 2018 tijdens het Oddstream festival in Arnhem.

Meer lezen over het project? Bright.nl >

Futurotheek

Deze Futurotheek blog hoort bij het project “Be Your Own Robot” waarin ik fictieve apps ontwikkel waarmee de wereld van de toekomst alvast hands-on te ervaren is. Het is een ontwerpend onderzoek naar een wereld waarin wij nog meer dan nu worden aangestuurd door techniek. In plaats van schrijvend te speculeren over wat komen gaat, en schrijvend te benoemen welke kansen en risico’s er bestaan, ligt de focus binnen dit project op speculatieve apps waarmee een (nog) niet bestaande toekomst alvast in het hier en nu aan den lijve ervaren kan worden.

Wat is de aanleiding?

Het internet zal in de toekomst een nóg veel grotere rol gaan spelen in ons leven. In toenemende mate raken de online en offline wereld met elkaar verweven. De mens wordt onderdeel van het internet of things waarbij apps ons doen en laten bepalen, zeker als de cloud ons in de gaten houdt en aanstuurt via wearables en augmented reality brillen. Over zo’n toekomst wordt veel geschreven. Maar het blijft voor veel mensen lastig om zich voor te stellen dat de wereld uit science fiction films binnenkort ook hun werkelijkheid wordt. Enerzijds is er de (nog) onwerkelijke wereld van series zoals Black Mirror, waarin de toekomst-ideeen zo ver en zo perfect zijn doorgevoerd dat we geruststellend kunnen concluderen dat het zo ver nog niet is. Anderzijds is er de geschreven tekst waarin consequent wordt geschreven dat het over 10 jaar echt allemaal anders is.

Met het “Be Your Own Robot” initiatief hoop ik op een nieuwe manier invulling te geven aan dat tussengebied. Door te veronderstellen dat de toekomst er al is, kunnen nieuwe soorten apps worden ontwikkeld. Het geeft een creatieve en innovatieve vrijheid als een app niet beperkt wordt door de vereiste van een volledig operationele “internet of things” samenleving. Het maakt het mogelijk om een fictieve science fiction toekomst te ervaren maar dan in real life.

Wat is een hands-on toekomstverkenning?

In de eerste fase van het project staat een web-app centraal waarin een aantal toekomstscenario’s hands-on te ervaren zijn. Het voorbeeld van de zelf nadenkende koelkast wordt in artikelen telkens maar weer herhaald om mee aan te duiden hoe onze leefwereld er uit zal gaan zien. Maar wat als elk ding in je nabije omgeving de hele dag van zich laat horen? Hoe configureer je je relatie met zo’n koelkast en krijgt de mens ook een eigen configuratie-scherm dat bedient kan worden via een app? Er kan al een goede indruk worden gegeven van het dagelijkse leven in de toekomst met een eenvoudige smartphone-toepassing. De futuristische spraak- of gebareninterface in het luchtledige zal maar voor een beperkt aantal gelegenheden toepasbaar zijn.

De scenario’s die zich via de web-app aandienen geven inzicht in de wijze waarop het internet in de toekomst ons leven nog indringender zal bepalen. Een échte interactie met de koelkast hoeft niet, want het is fictie. Jezelf écht configureren via een configuratiescherm ook niet. Maar toch ontstaat de mogelijkheid om aan te voelen wat het betekent om mens te zijn in een toekomst waarin ieder van ons is veranderd in een ICT project.

Een belangrijke doelstelling met de app is kennisoverdracht, zodat mensen meer inzicht krijgen in datgene wat er zich afspeelt nu en in de toekomst. Voor de betrokkenen in deze pilot sessie (en hopelijk tijdens de sessies die hierna nog volgen) zal deze interactieve vorm een manier zijn om dieper en concreter in de materie te duiken, zonder dat het de leesbaarheid negatief beïnvloed. Door een hele reeks “Hoe dan?” en “Wat dan?” vragen op rij te stellen en te beantwoorden en direct uit te werken, ontstaat er een prikkelende omgeving om tot nieuwe inzichten te komen. Eindeloos veel situaties opsommen werkt niet, maar als de inhoud zich verspreid door de dag aandient via een app is er meer mogelijk.

Met een web-app die in deze pilot ontwikkelt wordt kunnen mensen de impact van toekomstige ontwikkelingen in het hier en nu ervaren. Dat geeft hen een realistische (zij het fictieve) inkijk in de toekomst en deze beeldvorming helpt bij het ontwikkelen van een eigen mening over datgene wat zich gaat voltrekken. En met meer zicht op de toekomst, zijn er mogelijk al acties in het nu te ondernemen om bepaalde problemen voor te zijn of zelfs om op tijd in te spelen op kansen die komen gaan.

Wat is het doel van de app?

De reikwijdte en de impact van technische ontwikkelingen op ons menszijn is enorm. Voor veel mensen voelt de impact van het ontastbare ‘internet’ op alles en iedereen overweldigend, en een gebruikelijke reactie is afwachten of afwijzen. Toch zijn ingrijpende veranderingen onontkoombaar. De kracht die bij de grote tech-bedrijven ligt is enorm. Soms komt de mensheid nog stevig in protest, zoals tegen Google Glass. Maar de videorecorder-bril van bedrijf Snap wordt in bepaalde kringen omarmd. Kunnen wij nog iets betekenen als individu? Kan de overheid ons bijstaan? Wat is goed en fout? Het is lastig om daar de vinger op te krijgen. De urgentie van die vraagstukken is nauwelijks in geschreven tekst uit te drukken, en wie heeft er de tijd om alles te lezen en zich een mening te vormen en die te vertalen naar acties? Nu valt er nog iets te kiezen, maar als een augmented reality contactlens ons in de toekomst met alles ‘helpt’? Komt er een wereld waarin we als robots door het leven gaan, waarin het een uitdaging wordt om mens te blijven? Vraagstukken die betrekking hebben op onze relatie met techniek staan in dit project centraal. Navraag om ons heen merkten maakte duidelijk dat deze vraagstukken spelen, en mensen benieuwd zijn naar wat dat dan concreet voor hen zal betekenen. “Be Your Awn Robot” voorziet in die nieuwsgierigheid met interactief te beleven scenario’s.
Het voornaamste doel van deze pilot is ontdekken of deze vorm van ‘vertellen’ over de toekomst werkt.

Wie heeft er wat aan dit project?

De app zal inhoudelijk tot stand komen o.b.v sessies met experts, waarbij toekomstinzichten uit artikelen worden omgezet in alledaagse meldingen, berichten en suggesties die zich op de smartphone manifesten. Als de basis staat, kan de app verder uitgebreid worden o.b.v nieuwe sessies met andere experts. Met een werkend voorbeeld zal het makkelijker zijn om relevante denkers en doeners te betrekken. De doelgroep van het project is daarom eigenlijk zowel het ‘lezerspubliek’ als ook de bloggers, journalisten en onderzoekers die baat kunnen hebben bij deze interactieve representatievorm van hun artikelen.

Waarom nu?

Met een achtergrond als bedrijfsinformaticus en een diploma “Instabiele Media” op de Rietveld academie verkende ik de afgelopen jaren de artistieke mogelijkheden van augmented reality. Momenteel verandert de definitie van “AR”. Het visuele wordt minder belangrijk en de essentie komt te liggen op het feit dat online data op lokatie invloed heeft op wat zich daar afspeelt. De maatschappelijke impact van AR is daarom een steeds belangrijker onderwerp in mijn projecten. Het is een onderwerp dat breder is dan het technische. Ik verken het onderwerp door prototypes te maken en experimenten te doen. Daarnaast lees ik veel artikelen, onderzoeken en blogs waarin wetenschappers en futurologen schrijven over een toekomst waarin niets en niemand zich nog kan onttrekken aan het internet. In deze pilot wil ik de wereld van de prototypes en de wereld van het onderzoek bijeen brengen.

Wat is het business model?

De prototypes hebben niet als doel door te groeien tot een start-up. De wereld gaat veranderen en er zullen app-achtige toepassingen komen die in de toekomst succesvol zijn, maar waarvoor nu nog de juiste context ontbreekt. Door in dit project geen rekening te houden met de belemmerende factoren van een businessmodel dat aansluit bij de huidige werkelijkheid, kunnen er apps ontstaan die anders zijn dan de bestaande apps die wél bestaansrecht hebben vanwege een kloppend businessmodel.